Dat het orgel een bijzonder instrument is, is voor iedereen duidelijk. Het is vaak groot, wordt door veel mensen alleen maar geassocieerd met zware, langzame en luide muziek. Is uitermate geschikt voor religieuze bijeenkomsten, maar net zo goed voor grote happenings met een popband in de Royal Albert Hall in Londen. Ook kan het heel intiem zijn door uiterst zachte klanken. Kortom, het is een instrument met een onvoorstelbare hoeveelheid mogelijkheden.
Intrigerend is, dat dit instrument zich eeuw na eeuw steeds weer een nieuwe rol aanmeet in de muziekscene.
In 2024 leven we in spannende tijden voor het orgel. Wat gaat er gebeuren met al die prachtige instrumenten die in de afgelopen eeuwen zijn gebouwd voor religieus gebruik, maar die in het huidige, geseculariseerde Nederland hun waarde opnieuw moeten bewijzen? De Renaissance Koepelkerk is een prachtig voorbeeld van deze transformatie. In het programma van vanmiddag laat ik horen hoe componisten (ook in voorgaande eeuwen) zowel de religieuze als de vrije muzikale kant van het orgel creatief benutten.
De wereldlijke compositie “Sonata da chiesa” van Hendrik Andriessen is een mooie afsluiting. Wereldlijk, maar toch klinkend in de onmisbare akoestische ruimte van een kerk.

Gonny van der Maten